Category: Blog

Τι είναι το serum & πώς διαφέρει από κρέμα

Ο ορός προσώπου, όπως λέγεται στα ελληνικά το serum, είναι ένα ελαφρύ υγρό που απορροφάται γρήγορα και χρησιμοποιείται μαζί με την κρέμα ή στη θέση της. Οι περισσότεροι οροί έχουν βάση το νερό και αφήνουν έξω τα πλούσια συστατικά που «σφραγίζουν» την επιφάνεια του δέρματος, όπως η βαζελίνη και τα ορυκτέλαια. Αυτό που μένει είναι μεγάλη συγκέντρωση ενεργών συστατικών σε μικρή ποσότητα προϊόντος.

Η κρέμα κάνει άλλη δουλειά: με τα πλουσιότερα συστατικά της κρατά την ενυδάτωση στο δέρμα. Γι’ αυτό σε ξηρό ή ώριμο δέρμα ένας ορός δεν φτάνει μόνος του και μπαίνει πάντα κάτω από την ενυδατική κρέμα. Σε λιπαρό δέρμα, όπου μια βαριά κρέμα μπορεί να ενοχλεί, ο ορός βοηθά να πάρετε τα ενεργά που θέλετε με ελαφριά υφή.

Η επιλογή ξεκινά από μια ερώτηση: τι σας απασχολεί περισσότερο σήμερα; Διαλέξτε ένα βασικό ενεργό για αυτή την ανάγκη και χτίστε γύρω του, αντί να προσθέσετε πολλούς ορούς μαζί.

Υαλουρονικό για ενυδάτωση

Αν το δέρμα σας τραβάει μετά το πλύσιμο ή φαίνεται κουρασμένο, ο πιο απλός ορός για να ξεκινήσετε είναι αυτός με υαλουρονικό οξύ. Είναι ουσία που παράγει ο ίδιος ο οργανισμός, υπάρχει σε μεγάλη ποσότητα στο δέρμα και συγκρατεί πολύ καλά το νερό. Γι’ αυτό τη βρίσκετε σε κρέμες, γαλακτώματα και ορούς ενυδάτωσης.

Ένα serum με υαλουρονικό βοηθά επίσης να φαίνονται λιγότερο οι λεπτές γραμμές. Οι αντιδράσεις είναι σπάνιες και θεωρείται ασφαλές και στην εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό, οπότε είναι καλή επιλογή όταν άλλα ενεργά πρέπει να μπουν σε παύση. Μετά τον ορό ακολουθεί ενυδατική κρέμα, πιο ελαφριά σε λιπαρό δέρμα και πιο πλούσια σε ξηρό. Περισσότερες επιλογές θα βρείτε στα ενυδατικά προϊόντα προσώπου.

Νιασιναμίδη για πόρους & κηλίδες

Η νιασιναμίδη (niacinamide) είναι μορφή της βιταμίνης B3 και θεωρείται από τα πιο ήπια ενεργά συστατικά. Μπορεί να ρυθμίζει την ποσότητα του σμήγματος, κάτι που βοηθά σε λιπαρό δέρμα με τάση για μπιμπίκια, και να ηρεμεί την ερυθρότητα που συνοδεύει την ακμή. Στηρίζει επίσης τον φραγμό του δέρματος, που κρατά την υγρασία μέσα και τους ερεθιστικούς παράγοντες έξω.

Για τους πόρους χρειάζεται ρεαλισμός: καμία ουσία δεν έχει αποδειχθεί ότι μικραίνει το πραγματικό τους μέγεθος. Η νιασιναμίδη μπορεί να τους κάνει να φαίνονται λιγότερο, κρατώντας το δέρμα λείο και καθαρό. Για τις κηλίδες υπάρχουν στοιχεία ότι συνθέσεις με 5% νιασιναμίδη βοηθούν να ξεθωριάσουν, ενώ η ίδια ουσία μπορεί να βελτιώσει και τις λεπτές γραμμές.

Τα περισσότερα προϊόντα περιέχουν έως 5%, όμως η περιεκτικότητα διαφέρει. Αν το δέρμα σας είναι ευαίσθητο, ξεκινήστε από χαμηλή περιεκτικότητα και κάντε πρώτα δοκιμή σε μικρό σημείο του αντιβραχίου για 24 ώρες. Σπάνια μπορεί να εμφανιστεί φαγούρα, ελαφρύ κάψιμο ή κοκκίνισμα. Επιλογές θα βρείτε στα προϊόντα για πανάδες και στα προϊόντα για λιπαρή επιδερμίδα.

Ρετινόλη για αντιγήρανση

Η ρετινόλη ανήκει στα ρετινοειδή, τα παράγωγα της βιταμίνης Α, και είναι ο ορός αντιγήρανσης της βραδινής ρουτίνας. Θέλει όμως σωστό ξεκίνημα: διαλέξτε την πιο ήπια σύνθεση που θα βρείτε, βάλτε την κάθε δεύτερο βράδυ και ανεβάστε σταδιακά τη συχνότητα όσο το δέρμα την ανέχεται.

Μπαίνει μόνο το βράδυ, γιατί κάνει το δέρμα πιο ευαίσθητο στον ήλιο, και το πρωί το αντηλιακό δεν παραλείπεται. Στην αρχή μπορεί να φέρει ερυθρότητα, ξεφλούδισμα και ξηρότητα, και ο ερεθισμός μπορεί να αφήσει σκούρα σημάδια, γι’ αυτό το αργό ξεκίνημα και η ενυδατική κρέμα από πάνω βοηθούν. Τα ρετινοειδή δεν χρησιμοποιούνται στην εγκυμοσύνη.

Για το πώς λειτουργούν τα ρετινοειδή, τα πεπτίδια και τα υπόλοιπα ενεργά της αντιγήρανσης, δείτε τον οδηγό αντιγήρανσης. Έτοιμες επιλογές σε κρέμες και ορούς θα βρείτε στα αντιγηραντικά προϊόντα.

Σειρά εφαρμογής στη ρουτίνα

Ο κανόνας είναι απλός: από το πιο ελαφρύ προϊόν στο πιο πλούσιο. Ο ορός μπαίνει δεύτερος, αμέσως μετά τον καθαρισμό, και ακολουθεί η κρέμα. Αν βάλετε πρώτα μια πυκνή κρέμα, ο λεπτόρρευστος ορός δεν περνά το ίδιο καλά στο δέρμα.

Κοντά στα μάτια και στα χείλη τα ρετινοειδή ερεθίζουν πιο εύκολα, γι’ αυτό εκεί προτιμάτε κρέμα ματιών και ένα προϊόν από τη φροντίδα για τα χείλη, αντί να απλώνετε τον ορό ως εκεί. Το πρωί η ρουτίνα κλείνει πάντα με αντηλιακό προσώπου, ακόμη και τις συννεφιασμένες μέρες του φθινοπώρου.

Συνδυασμοί συστατικών που αποφεύγουμε

Περισσότερα ενεργά στην ίδια εφαρμογή δεν σημαίνουν καλύτερο αποτέλεσμα. Μερικοί συνδυασμοί ερεθίζουν το δέρμα ή ακυρώνουν ο ένας τον άλλον, και η λύση συνήθως είναι να τους μοιράσετε σε πρωί και βράδυ.

• Ρετινόλη και οξέα απολέπισης (AHA): μαζί ερεθίζουν. Όταν ξεκινάτε ρετινόλη, σταματήστε για λίγο τα άλλα απολεπιστικά.
• Ρετινόλη και υπεροξείδιο του βενζοΰλιου: φέρνουν κοκκίνισμα και ξηρό δέρμα που ξεφλουδίζει. Αν χρειάζεστε και τα δύο, το υπεροξείδιο μπαίνει το πρωί και η ρετινόλη το βράδυ.
• Βιταμίνη C και υπεροξείδιο του βενζοΰλιου: το υπεροξείδιο αλλοιώνει τη βιταμίνη C και ακυρώνει τη δράση της.
• Βιταμίνη C με ρετινόλη ή οξέα: στην ίδια εφαρμογή μπορεί να φέρουν ερεθισμό, ξηρότητα και ξεφλούδισμα. Βιταμίνη C το πρωί, ρετινόλη ή οξέα το βράδυ.

Η νιασιναμίδη, αντίθετα, ταιριάζει με βιταμίνη C, ρετινόλη, υαλουρονικό και γλυκολικό οξύ, και μπορεί να μαλακώσει τον ερεθισμό από τη ρετινόλη και το γλυκολικό. Ακόμη κι έτσι, μη βάζετε πολλά προϊόντα μαζί και αφήνετε ένα-δύο λεπτά ανάμεσά τους. Αν χρησιμοποιείτε ήδη προϊόντα για την ακμή με υπεροξείδιο του βενζοΰλιου, ελέγξτε τη ρουτίνα σας με τον φαρμακοποιό πριν προσθέσετε ορό με ρετινόλη ή βιταμίνη C.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Πηγές

• WebMD, The Truth About Facial Serums. https://www.webmd.com/beauty/features/cm/beauty-smarts-serums-jan13
• Cleveland Clinic, The Correct Order for Skin Care Products. https://health.clevelandclinic.org/proper-skin-care-product-order
• Cleveland Clinic, Hyaluronic Acid: What It Is, Benefits, How To Use and Side Effects. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/22915-hyaluronic-acid
• Cleveland Clinic, Niacinamide: What It Is and Skin Benefits. https://health.clevelandclinic.org/niacinamide
• Linus Pauling Institute, Oregon State University, Vitamin C and Skin Health. https://lpi.oregonstate.edu/mic/health-disease/skin-health/vitamin-C
• American Academy of Dermatology, Retinoid or retinol? https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/retinoid-retinol
• DermNet, Topical retinoids (vitamin A creams). https://dermnetnz.org/topics/topical-retinoids
• British Skin Foundation, Which pharmaceutical skincare you shouldn’t mix and why. https://www.britishskinfoundation.org.uk/resources/which-pharmaceutical-skincare-you-shouldnt-mix-and-why

Τι συμβαίνει στην εμμηνόπαυση

Με τα χρόνια οι ωοθήκες παράγουν όλο και λιγότερες ορμόνες, η περίοδος αλλάζει και κάποια στιγμή σταματά οριστικά. Ως ορόσημο ορίζεται το σημείο όπου έχουν περάσει 12 συνεχόμενοι μήνες χωρίς περίοδο.

Συνήθως αυτό συμβαίνει ανάμεσα στα 45 και τα 55, με μέσο όρο γύρω στα 52, αλλά μπορεί να έρθει και νωρίτερα. Η μεταβατική φάση πριν από αυτό λέγεται περιεμμηνόπαυση: οι ωοθήκες βγάζουν σταδιακά λιγότερα οιστρογόνα, και η φάση αυτή μπορεί να ξεκινήσει 8 έως 10 χρόνια νωρίτερα και να κρατήσει από μερικούς μήνες έως αρκετά χρόνια.

Ισοφλαβόνες & φυτοοιστρογόνα

Τα φυτοοιστρογόνα είναι φυτικές ουσίες με δράση που μοιάζει με αυτή των οιστρογόνων στον οργανισμό. Οι ισοφλαβόνες ανήκουν σε αυτή την ομάδα και η σόγια είναι η πιο πλούσια πηγή τους στη διατροφή, μέσα από τρόφιμα όπως το τόφου και το tempeh. Κυκλοφορούν επίσης σε συμπληρώματα για γυναίκες αυτής της ηλικίας. Αν θέλετε να τις έχετε στο τραπέζι σας, τρόφιμα με φυτοοιστρογόνα, όπως η σόγια, μπαίνουν εύκολα σε ένα ισορροπημένο εβδομαδιαίο πρόγραμμα.

Τι μπορείτε να περιμένετε; Κάποιες μελέτες δείχνουν μικρό όφελος στις εξάψεις, όμως συνολικά τα στοιχεία δεν αρκούν για να τεκμηριωθεί ότι οι ισοφλαβόνες της σόγιας μειώνουν τις εξάψεις και τις εφιδρώσεις ή ότι διατηρούν την οστική πυκνότητα μετά την εμμηνόπαυση. Για την ασφάλεια, σε γυναίκες που έπαιρναν συμπληρώματα ισοφλαβονών στις συνήθεις δόσεις, για διάστημα από τρεις μήνες έως σχεδόν έναν χρόνο, δεν βρέθηκαν ενδείξεις βλάβης στον μαστό, τη μήτρα ή τον θυρεοειδή.

Άλλα βότανα που κυκλοφορούν για την περίοδο αυτή, όπως το κόκκινο τριφύλλι και η σιμισιφούγκα (black cohosh), έχουν πολύ λίγα στοιχεία για το πόσο δουλεύουν και πόσο ασφαλή είναι, και ορισμένα μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες όταν συνδυάζονται με φάρμακα. Αν έχετε ιστορικό καρκίνου του μαστού ή παίρνετε ταμοξιφαίνη, ζητήστε τη γνώμη του γιατρού σας πριν από οποιοδήποτε σκεύασμα με ισοφλαβόνες.

Ασβέστιο & βιταμίνη D για τα οστά

Η πτώση των οιστρογόνων συνδέεται με ταχύτερη απώλεια οστικής μάζας: από την εμμηνόπαυση έως τα 60, μια γυναίκα χάνει κατά μέσο όρο το 25% της οστικής της μάζας. Γι’ αυτό τα οστά χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα αυτά τα χρόνια.

Ο οργανισμός απορροφά και κρατά λιγότερο ασβέστιο σε αυτή τη φάση, και οι γυναίκες 51-70 ετών χρειάζονται 1.200 mg την ημέρα. Το ασβέστιο βοηθά να διατηρούνται γερά τα οστά και η βιταμίνη D βοηθά τον οργανισμό να το απορροφήσει. Για τη βιταμίνη D, οι ενήλικες έως 70 ετών χρειάζονται 15 μg (600 IU) την ημέρα και μετά τα 70 χρειάζονται 20 μg (800 IU), από τροφές, ήλιο ή συμπλήρωμα.

Αν η διατροφή δεν αρκεί, θα βρείτε επιλογές στα συμπληρώματα ασβεστίου και στα συμπληρώματα για οστά και αρθρώσεις. Για το πώς δουλεύουν μαζί τα δύο θρεπτικά συστατικά τους κρύους μήνες, διαβάστε τον οδηγό μας για τη βιταμίνη D και το ασβέστιο.

Υποστήριξη ύπνου & διάθεσης

Η δυσκολία να αποκοιμηθείτε ή να μείνετε κοιμισμένη και οι νυχτερινές εφιδρώσεις επηρεάζουν την καθημερινότητα, ενώ οι εναλλαγές διάθεσης, η πεσμένη διάθεση και το άγχος είναι συνηθισμένα αυτή την περίοδο. Μικρές αλλαγές στη ρουτίνα μπορούν να βοηθήσουν.

Για τον ύπνο θα βρείτε επιλογές στα συμπληρώματα για την αϋπνία, ενώ για το πώς συνδέονται στρες και ύπνος διαβάστε τον οδηγό μας για το άγχος και την αϋπνία. Πριν ξεκινήσετε βότανα ή άλλα συμπληρώματα, μιλήστε με τον γιατρό σας, ειδικά αν παίρνετε φάρμακα. Αν η πεσμένη διάθεση ή το άγχος κρατούν εβδομάδες, μην τα θεωρήσετε απλώς κομμάτι της ηλικίας και ζητήστε βοήθεια.

Διατροφή & άσκηση

Η διατροφή και η κίνηση είναι τα πρώτα βήματα που μπορείτε να κάνετε μόνη σας, και για τα συμπτώματα και για τα οστά.

Η αύξηση βάρους είναι συχνή σε αυτή τη φάση, οπότε η τακτική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή μετρούν ακόμη περισσότερο. Διαλέξτε μια μορφή κίνησης που σας ευχαριστεί, ώστε να τη διατηρήσετε στον χρόνο. Για τις γενικές διατροφικές ανάγκες της γυναίκας υπάρχουν και πολυβιταμίνες στα συμπληρώματα για τη γυναίκα.

Πότε συμβουλευόμαστε γιατρό

Μιλήστε με τον γιατρό σας όταν τα συμπτώματα σας ενοχλούν και θέλετε να μάθετε τις επιλογές σας. Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός μπορεί να σας εξηγήσει την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT) και τις άλλες λύσεις που υπάρχουν.

Κάθε κολπική αιμορραγία όταν δεν έχετε περίοδο για 12 μήνες ή περισσότερο πρέπει να ελεγχθεί, ακόμη κι αν έγινε μία φορά ή ήταν πολύ λίγη. Συνήθως δεν είναι κάτι σοβαρό, μπορεί όμως να είναι σημάδι καρκίνου. Ενημερώστε επίσης τον γιατρό σας πριν πάρετε φυτικά συμπληρώματα, και να θυμάστε ότι η HRT δεν είναι αντισύλληψη.

Πριν από το ραντεβού, κρατήστε για λίγες εβδομάδες σημειώσεις με τα συμπτώματα, το πότε εμφανίζονται και τι τα πυροδοτεί, καθώς και μια λίστα με τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που παίρνετε. Έτσι η συζήτηση με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό γίνεται πιο ουσιαστική και η επιλογή πιο εξατομικευμένη.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Πηγές

• NHS, Symptoms of menopause and perimenopause. https://www.nhs.uk/conditions/menopause/symptoms/
• NHS, Things you can do to help menopause and perimenopause symptoms. https://www.nhs.uk/conditions/menopause/things-you-can-do/
• NHS, Treatment for menopause and perimenopause. https://www.nhs.uk/conditions/menopause/treatment/
• Cleveland Clinic, Menopause: What It Is, Age, Stages, Signs and Side Effects. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21841-menopause
• EFSA, Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to soy isoflavones. https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/2847
• EFSA, Isoflavones in food supplements for post-menopausal women: no evidence of harm. https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/151021
• Linus Pauling Institute, Oregon State University, Soy Isoflavones. https://lpi.oregonstate.edu/mic/dietary-factors/phytochemicals/soy-isoflavones
• National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Vitamin D: Fact Sheet for Consumers. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-Consumer/
• National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Calcium: Fact Sheet for Consumers. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-Consumer/

Ο ρόλος ασβεστίου & βιταμίνης D

Τα δύο θρεπτικά συστατικά δουλεύουν σαν ομάδα. Το ασβέστιο είναι το υλικό με το οποίο χτίζονται και διατηρούνται γερά τα οστά και τα δόντια. Η βιταμίνη D συμβάλλει στη φυσιολογική απορρόφηση και χρησιμοποίηση αυτού του μετάλλου και του φωσφόρου, καθώς και στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων του στο αίμα.

Χωρίς αρκετή βιταμίνη D, ο οργανισμός δεν αξιοποιεί πλήρως ούτε μια διατροφή με πολλά γαλακτοκομικά. Και όταν η διατροφή δίνει λίγο από το μέταλλο, η βιταμίνη D δεν έχει αρκετό υλικό να αξιοποιήσει. Γι’ αυτό τα δύο συνδυάζονται συχνά και στα συμπληρώματα: στην κατηγορία για το ασβέστιο θα βρείτε σκευάσματα μόνο του αλλά και μαζί με βιταμίνη D3.

Σημάδια & ομάδες κινδύνου έλλειψης

Η έλλειψη βιταμίνης D συχνά δεν δίνει καθαρά σημάδια στην αρχή. Όταν είναι σημαντική και κρατά καιρό, στους ενήλικες μπορεί να οδηγήσει σε οστεομαλακία, με πόνο στα οστά και μυϊκή αδυναμία. Στα παιδιά προκαλεί ραχίτιδα, όπου τα οστά γίνονται μαλακά, αδύναμα και παραμορφώνονται.

Η μόνη σίγουρη επιβεβαίωση είναι η εξέταση αίματος που μετρά την 25(OH)D, τη μορφή της βιταμίνης D που κυκλοφορεί στο αίμα. Τιμές κάτω από 30 nmol/L θεωρούνται χαμηλές, ενώ ως κατάλληλη τιμή-στόχος για όλες τις ομάδες του πληθυσμού χρησιμοποιούνται τα 50 nmol/L. Η χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου για χρόνια, από την άλλη, μπορεί να οδηγήσει σε οστεοπόρωση, δηλαδή σε αδύναμα και εύθραυστα οστά.

Σε μεγαλύτερο κίνδυνο για χαμηλή βιταμίνη D βρίσκονται όσοι βγαίνουν σπάνια στον ήλιο, οι ηλικιωμένοι, επειδή με τα χρόνια το δέρμα φτιάχνει λιγότερη, και όσοι έχουν πιο σκούρο δέρμα. Το ίδιο ισχύει για τα βρέφη που θηλάζουν, για όσους έχουν παθήσεις που περιορίζουν την απορρόφηση του λίπους, όπως νόσο του Crohn ή κοιλιοκάκη, και για άτομα με παχυσαρκία. Αν ανήκετε σε κάποια από αυτές τις ομάδες, ζητήστε από τον γιατρό σας να ελέγξει τα επίπεδά σας.

Οστά, μύες & ανοσοποιητικό

Ο ρόλος του ζευγαριού ξεκινά από τον σκελετό, αλλά δεν σταματά εκεί. Το ασβέστιο απαιτείται για τη διατήρηση φυσιολογικών οστών και δοντιών, και η βιταμίνη D συμβάλλει επίσης στη διατήρηση φυσιολογικών οστών και δοντιών. Αν σας απασχολεί ο σκελετός, δείτε και τα συμπληρώματα για οστά και αρθρώσεις.

Στους μυς, το μέταλλο συμβάλλει στη φυσιολογική μυϊκή λειτουργία και στη φυσιολογική νευροδιαβίβαση, ενώ η βιταμίνη D συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής μυϊκής λειτουργίας. Όταν η βιταμίνη D είναι χαμηλή, οι μύες μπορεί να γίνουν αδύναμοι και να πονούν.

Η βιταμίνη D συμβάλλει ακόμη στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, που τη χρειάζεται για να αντιμετωπίζει βακτήρια και ιούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα συμπλήρωμα προλαμβάνει τις ιώσεις του χειμώνα. Για την άμυνα του οργανισμού θα βρείτε κι άλλες επιλογές στα συμπληρώματα για το ανοσοποιητικό.

Το ασβέστιο συμβάλλει και στη φυσιολογική λειτουργία των μεταβολικών διεργασιών που αποσκοπούν στην παραγωγή ενέργειας. Η κούραση των σκοτεινών μηνών όμως έχει συχνά άλλες αιτίες. Αν επιμένει, μιλήστε με τον γιατρό σας, ενώ για την καθημερινή τόνωση υπάρχουν τα συμπληρώματα ενέργειας και τόνωσης.

Πηγές τροφής vs συμπληρώματα

Η διατροφή είναι η πρώτη πηγή ασβεστίου. Για τη βιταμίνη D όμως, τον χειμώνα, συχνά δεν αρκεί, γιατί λίγες τροφές την περιέχουν.

Όσοι δεν τρώνε γαλακτοκομικά, λόγω δυσανεξίας στη λακτόζη, αλλεργίας στο γάλα ή επειδή ακολουθούν vegan διατροφή, χρειάζονται άλλες πηγές, όπως εμπλουτισμένα ροφήματα σόγιας ή αμυγδάλου και εμπλουτισμένο τόφου.

Στα συμπληρώματα το ασβέστιο κυκλοφορεί μόνο του ή μαζί με βιταμίνη D3 και άλλα μέταλλα, όπως το μαγνήσιο. Συνδυασμούς θα βρείτε στα μέταλλα και ιχνοστοιχεία, ενώ για το μαγνήσιο ειδικά διαβάστε τον οδηγό για τα οφέλη και τις ελλείψεις του μαγνησίου.

Δοσολογία & απορρόφηση

Για τη βιταμίνη D, επαρκής πρόσληψη για ενήλικες και παιδιά 1-17 ετών θεωρούνται τα 15 μg (600 IU) την ημέρα και για βρέφη 7-11 μηνών τα 10 μg (400 IU). Για άτομα άνω των 70 ετών συστήνονται 20 μg (800 IU). Από τα 9 έτη και μετά, το ανώτατο όριο από όλες τις πηγές μαζί είναι 100 μg (4.000 IU) την ημέρα.

Για το ασβέστιο, οι ενήλικες 19-50 ετών και οι άνδρες 51-70 ετών χρειάζονται 1.000 mg την ημέρα, ενώ οι γυναίκες 51-70 ετών και όλοι μετά τα 70 χρειάζονται 1.200 mg. Το ανώτατο όριο είναι 2.500 mg για ηλικίες 19-50 και 2.000 mg μετά τα 50.

Η βιταμίνη D3 ανεβάζει τα επίπεδα στο αίμα περισσότερο από τη D2. Το κιτρικό ασβέστιο απορροφάται πιο εύκολα από όσους έχουν λίγα γαστρικά οξέα, κάτι συχνό στους ηλικιωμένους. Αν παίρνετε στατίνες, κορτικοστεροειδή όπως η πρεδνιζόνη, θειαζιδικά διουρητικά ή ορλιστάτη, συζητήστε τη βιταμίνη D με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας πριν ξεκινήσετε.

Για ποιους είναι ιδιαίτερα σημαντικά

Ασβέστιο και βιταμίνη D τα χρειάζονται όλοι, όμως σε ορισμένες ομάδες η επάρκεια θέλει περισσότερη προσοχή.

Για τα παιδιά υπάρχουν ειδικές μορφές, που θα βρείτε στη βιταμίνη D για παιδιά. Αν ανήκετε σε κάποια από αυτές τις ομάδες, παίρνετε φάρμακα ή είστε έγκυος, συμβουλευτείτε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για τη σωστή ποσότητα.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Πηγές

• National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Vitamin D: Fact Sheet for Consumers. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-Consumer/
• National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Vitamin D: Fact Sheet for Health Professionals. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/
• National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, Calcium: Fact Sheet for Consumers. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Calcium-Consumer/
• EFSA, Dietary reference values for vitamin D. https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4547
• EUR-Lex, Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012 της Επιτροπής για τον κατάλογο επιτρεπόμενων ισχυρισμών υγείας για τα τρόφιμα. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32012R0432

Πότε ξεκινάμε την αντιγήρανση

Δεν υπάρχει μία ηλικία-ορόσημο. Η αντιγήρανση ξεκινά με την πρόληψη, δηλαδή αντηλιακό και ενυδάτωση κάθε μέρα, ενώ τα πιο ενεργά συστατικά μπαίνουν όταν το δέρμα αρχίσει να δείχνει λεπτές γραμμές, θαμπάδα ή ανομοιόμορφο τόνο.

Ο λόγος είναι το κολλαγόνο, η πρωτεΐνη που δίνει στο δέρμα δομή, αντοχή και ελαστικότητα. Όσο περνούν τα χρόνια ο οργανισμός παράγει λιγότερο, ενώ το υπάρχον διασπάται πιο γρήγορα. Στις γυναίκες η μείωση γίνεται πιο έντονη μετά την εμμηνόπαυση. Η πολλή έκθεση στον ήλιο και το κάπνισμα μειώνουν επίσης την παραγωγή του, γι’ αυτό η προστασία από τον ήλιο είναι το πρώτο βήμα σε κάθε ηλικία.

Μια αντιγηραντική κρέμα με τα κατάλληλα συστατικά συμπληρώνει την πρόληψη. Το κριτήριο δεν είναι η ηλικία στην ταυτότητα αλλά τι χρειάζεται το δέρμα σας σήμερα.

Υαλουρονικό οξύ & ενυδάτωση

Το υαλουρονικό οξύ είναι το πιο ήπιο σημείο εκκίνησης, γιατί δουλεύει στην ενυδάτωση, τη βάση πάνω στην οποία πατά κάθε άλλο βήμα. Είναι ουσία που παράγει ο ίδιος ο οργανισμός, υπάρχει σε μεγάλη ποσότητα στο δέρμα και συγκρατεί πολύ καλά το νερό. Γι’ αυτό το βρίσκετε σε ενυδατικές κρέμες, γαλακτώματα και ορούς.

Στην πράξη, ο ορός με υαλουρονικό εφαρμόζεται μετά τον καθαρισμό και σφραγίζεται με ενυδατική κρέμα. Οι αντιδράσεις είναι σπάνιες και θεωρείται ασφαλές και στην εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό, οπότε είναι καλή επιλογή όταν άλλα ενεργά πρέπει να μπουν σε παύση. Την υφή τη διαλέγετε με βάση τον τύπο του δέρματος: σε λιπαρό δέρμα ταιριάζει ένα ελαφρύ gel, σε ξηρό μια πιο πλούσια κρέμα που κρατά την ενυδάτωση ως το πρωί. Αν μόλις περνάτε από την καλοκαιρινή στη χειμωνιάτικη φροντίδα, δείτε και τη φθινοπωρινή ρουτίνα προσώπου.

Βιταμίνη C & αντιοξειδωτικά

Η βιταμίνη C είναι το αντιοξειδωτικό της πρωινής ρουτίνας. Βοηθά στην προστασία του δέρματος από τη φθορά που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες μετά την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία και συμμετέχει στη σύνθεση του κολλαγόνου. Δεν είναι όμως αντηλιακό, γιατί δεν απορροφά την ακτινοβολία UVA και UVB. Γι’ αυτό μπαίνει κάτω από το αντηλιακό, όχι στη θέση του.

Η τοπική εφαρμογή βιταμίνης C σε περιεκτικότητα 3-10% για τουλάχιστον 12 εβδομάδες έχει δείξει μείωση των ρυτίδων, αν και το αποτέλεσμα δεν φαίνεται σε όλους. Το ασκορβικό οξύ είναι η πιο αποτελεσματική μορφή για το δέρμα αλλά και η λιγότερο σταθερή, οπότε ακολουθείτε προσεκτικά τις οδηγίες φύλαξης της συσκευασίας.

Το πρωί, μετά τον καθαρισμό, ο ορός με βιταμίνη C ακολουθείται από ενυδατική κρέμα και αντηλιακό προσώπου. Αν σας απασχολούν κηλίδες από τον ήλιο, δείτε και τον οδηγό για τις πανάδες και δυσχρωμίες.

Πεπτίδια & κολλαγόνο

Τα πεπτίδια είναι μικρές αλυσίδες αμινοξέων, τα δομικά κομμάτια των πρωτεϊνών. Μπαίνουν σε κρέμες και ορούς με τη λογική ότι δίνουν στο δέρμα υλικό για να φτιάξει κολλαγόνο και ελαστίνη, δύο πρωτεΐνες που το κρατούν ανθεκτικό και ελαστικό. Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να ηρεμούν και τη φλεγμονή, όμως τα στοιχεία είναι ακόμη περιορισμένα σε σύγκριση με τη ρετινόλη και το υαλουρονικό, που έχουν πιο σταθερή θέση στη ρουτίνα.

Το κολλαγόνο είναι η πιο άφθονη πρωτεΐνη του οργανισμού και κυκλοφορεί και σε συμπληρώματα. Τα λίγα στοιχεία που υπάρχουν δείχνουν ότι τα πεπτίδια κολλαγόνου ίσως βοηθούν στην ενυδάτωση και την ελαστικότητα του δέρματος, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι κάνουν όσα γράφει η συσκευασία. Αν θέλετε να τα δοκιμάσετε, δείτε τα συμπληρώματα κολλαγόνου και συζητήστε τα με τον φαρμακοποιό μας, ειδικά αν παίρνετε ήδη άλλα σκευάσματα.

Η φροντίδα του κολλαγόνου δεν περιορίζεται σε κρέμες και κάψουλες. Η πολλή ηλιοφάνεια μειώνει την παραγωγή του και επιταχύνει τη διάσπασή του, ενώ η ζάχαρη προσκολλάται στις πρωτεΐνες και σχηματίζει τα λεγόμενα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης. Αντηλιακό και ισορροπημένη διατροφή δουλεύουν λοιπόν παράλληλα με τα ενεργά της ρουτίνας.

Φροντίδα ματιών

Η περιοχή γύρω από τα μάτια θέλει δική της φροντίδα, γιατί εκεί τα ενεργά ερεθίζουν πιο εύκολα. Τα ρετινοειδή, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό όταν εφαρμόζονται κοντά στα μάτια ή στα χείλη.

Γι’ αυτό προτιμήστε κρέμα με φόρμουλα σχεδιασμένη για την περιοχή, ακόμη κι όταν περιέχει τα ίδια συστατικά με τον ορό προσώπου, όπως ρετινόλη ή υαλουρονικό. Εφαρμόστε πολύ μικρή ποσότητα με ελαφριές κινήσεις, χωρίς τρίψιμο, μετά τον ορό και πριν από την κρέμα προσώπου. Αν τσούξει ή κοκκινίσει, αραιώστε τη χρήση. Όταν βάζετε ήδη ρετινόλη στο πρόσωπο, μην την απλώνετε ως το κάτω βλέφαρο: αφήστε απόσταση και καλύψτε την περιοχή μόνο με την κρέμα ματιών. Επιλογές θα βρείτε στις κρέμες για τα μάτια.

Πώς χτίζετε ρουτίνα βήμα-βήμα

Η ρουτίνα που αποδίδει είναι αυτή που κρατάτε σταθερά. Το πρωί προστατεύετε, το βράδυ ανανεώνετε, και προσθέτετε ένα νέο ενεργό κάθε φορά, ώστε να καταλαβαίνετε πώς αντιδρά το δέρμα.

Δώστε σε κάθε νέο προϊόν χρόνο πριν το κρίνετε. Με τη ρετινόλη η βελτίωση μπορεί να χρειαστεί 12 εβδομάδες ή περισσότερο, και με τη βιταμίνη C η μείωση των ρυτίδων έχει φανεί μετά από τουλάχιστον 12 εβδομάδες χρήσης. Αν όμως εμφανιστεί έντονος ή επίμονος ερεθισμός, κάντε παύση και ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας.

Για τα βράδια χωρίς ρετινόλη θα βρείτε επιλογές στις μάσκες προσώπου, ενώ για το ανδρικό δέρμα υπάρχει ξεχωριστή κατηγορία για ανδρική αντιγήρανση προσώπου.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Πηγές

• American Academy of Dermatology, Retinoid or retinol? https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/retinoid-retinol
• DermNet, Topical retinoids (vitamin A creams). https://dermnetnz.org/topics/topical-retinoids
• Linus Pauling Institute, Oregon State University, Vitamin C and Skin Health. https://lpi.oregonstate.edu/mic/health-disease/skin-health/vitamin-C
• Cleveland Clinic, Hyaluronic Acid: What It Is, Benefits, How To Use and Side Effects. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/22915-hyaluronic-acid
• Cleveland Clinic, Collagen: What It Is, Types, Function and Benefits. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/23089-collagen
• Cleveland Clinic, Peptides for Skin Care: Are They Worth It? https://health.clevelandclinic.org/peptides-for-skin

Γιατί το δέρμα αλλάζει ανάγκες

Το φθινόπωρο αλλάζουν ταυτόχρονα τρεις παράγοντες: πέφτει η θερμοκρασία, μειώνεται η υγρασία του περιβάλλοντος και ανοίγουν τα καλοριφέρ. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένη απώλεια νερού μέσω της επιδερμίδας, δηλαδή δέρμα που τραβά, θαμπώνει και ξεφλουδίζει, ακόμη και σε λιπαρούς τύπους.

Παράλληλα, ο δερματικός φραγμός βγαίνει από το καλοκαίρι επιβαρυμένος από ήλιο, αλάτι, χλώριο και συχνά ντους. Η ελαφριά υφή που δούλευε τον Ιούλιο συχνά δεν επαρκεί πια τον Οκτώβριο. Η λογική της μετάβασης είναι απλή: πρώτα επανορθώνουμε και ενυδατώνουμε, και μόνο όταν το δέρμα σταθεροποιηθεί προσθέτουμε ενεργά συστατικά ανανέωσης.

Επανόρθωση μετά τον ήλιο

Το καλοκαίρι αφήνει σημάδια που φαίνονται με καθυστέρηση: αφυδάτωση, ανομοιομορφία στον τόνο, πανάδες και κηλίδες, λεπτές γραμμές πιο εμφανείς και τραχύτητα στην υφή. Για τις κηλίδες που έμειναν από την έκθεση στον ήλιο, δείτε αναλυτικά τις πανάδες και δυσχρωμίες μετά τον ήλιο. Για την άμεση ανακούφιση του ταλαιπωρημένου δέρματος, δείτε τα προϊόντα after sun.

Καθαρισμός & ήπια απολέπιση

Ο πρώτος κανόνας της μετάβασης είναι να μην αφαιρείτε περισσότερα από όσα δίνετε. Τα πολύ αφριστικά τζελ που δούλευαν με τη θερινή λιπαρότητα συχνά αφήνουν τώρα το δέρμα να τραβά. Προτιμήστε ήπιο καθαρισμό με γαλάκτωμα, κρέμα ή συνδετικό, με χλιαρό νερό, πρωί και βράδυ.

Η απολέπιση είναι το εργαλείο που ξεμπλοκάρει την ανανέωση, αρκεί να γίνεται με μέτρο. Μία με δύο φορές την εβδομάδα, με χημικούς απολεπιστικούς παράγοντες όπως AHA ή PHA. Αυτοί είναι πιο ελεγχόμενοι από τα μηχανικά scrub με κόκκους. Αν εμφανιστεί τσούξιμο, ερυθρότητα ή σφίξιμο, μειώστε τη συχνότητα. Δείτε επιλογές σε καθαρισμό προσώπου και απολέπιση προσώπου.

Μάσκες θρέψης

Η μάσκα δεν είναι πολυτέλεια του Σαββατοκύριακου, είναι η εντατική δόση που καλύπτει ό,τι δεν προλαβαίνει η καθημερινή ρουτίνα. Στο φθινόπωρο ξεχωρίζουν τρεις τύποι. Οι ενυδατικές μάσκες, με υαλουρονικό και γλυκερίνη, δίνουν άμεση ανακούφιση στο αφυδατωμένο δέρμα. Οι θρεπτικές, με έλαια, βούτυρα και κεραμίδια, ταιριάζουν σε ξηρούς τύπους και σε βράδια μετά από έκθεση στο κρύο. Οι καταπραϋντικές, με centella και πανθενόλη, ηρεμούν την ερυθρότητα.

Μία με δύο φορές την εβδομάδα αρκούν. Εφαρμόζονται μετά τον καθαρισμό και, στην περίπτωση των υφασμάτινων, αφήνουμε τον ορό που περισσεύει να απορροφηθεί αντί να ξεπλύνουμε. Δείτε επιλογές σε μάσκες προσώπου.

Συνέχιση αντηλιακής προστασίας

Το πιο συχνό λάθος του φθινοπώρου είναι να μπει το αντηλιακό στο συρτάρι. Η UVA ακτινοβολία, που ευθύνεται για τη φωτογήρανση και τη σκούρυνση των κηλίδων, παραμένει σταθερή όλο τον χρόνο, περνά μέσα από τα σύννεφα και μέσα από τα τζάμια του γραφείου και του αυτοκινήτου.

Ένας ακόμη πρακτικός λόγος: ενεργά συστατικά όπως η ρετινόλη, τα οξέα και η βιταμίνη C αυξάνουν την ευαισθησία του δέρματος. Χωρίς αντηλιακό, η δουλειά τους στις κηλίδες αναιρείται. Κρατήστε SPF 30 ή 50 κάθε πρωί ως τελευταίο βήμα, με ελαφρύτερη φθινοπωρινή υφή αν η καλοκαιρινή σας φαίνεται βαριά. Για την επιλογή δείκτη, δείτε τον οδηγό για το αντηλιακό προσώπου και τον σωστό SPF.

Πρωινή vs βραδινή ρουτίνα

Οι δύο ρουτίνες έχουν διαφορετικό σκοπό. Το πρωί προστατεύουμε, το βράδυ επανορθώνουμε. Αυτή η διάκριση λύνει τις περισσότερες απορίες για το τι μπαίνει πού.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Πώς το στρες επηρεάζει σώμα & ύπνο

Το στρες δεν είναι εχθρός. Είναι μηχανισμός επιβίωσης που κινητοποιεί τον οργανισμό μπροστά σε μια απειλή. Το πρόβλημα ξεκινά όταν γίνεται χρόνιο: όταν το σώμα μένει σε διαρκή εγρήγορση χωρίς να προλαβαίνει να επανέλθει.

Σε αυτή την κατάσταση, η κορτιζόλη παραμένει υψηλή τις ώρες που θα έπρεπε να πέφτει, δηλαδή το βράδυ. Έτσι δημιουργείται το γνώριμο μοτίβο: κούραση όλη την ημέρα και εγρήγορση τη στιγμή που πέφτετε στο κρεβάτι. Το μυαλό ξαναγυρίζει σε λίστες και σκέψεις, ο ύπνος αργεί ή διακόπτεται, και η επόμενη μέρα ξεκινά με λιγότερα αποθέματα. Η κακή νύχτα αυξάνει την ευαλωτότητα στο στρες, το στρες χαλάει τη νύχτα, και ο κύκλος συντηρείται. Παράλληλα εμφανίζονται σωματικά σημάδια: σφιγμένοι ώμοι, πονοκέφαλοι τάσης, γαστρεντερικές ενοχλήσεις, ταχυπαλμίες και μειωμένη συγκέντρωση.

Μαγνήσιο & βιταμίνες Β

Το μαγνήσιο συμμετέχει σε εκατοντάδες ενζυμικές αντιδράσεις και έχει άμεση σχέση με τη λειτουργία του νευρικού και του μυϊκού συστήματος. Συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη μείωση της κόπωσης και της καταβολής, γι’ αυτό και είναι το πρώτο που συζητείται σε περιόδους έντασης, μυϊκών κραμπών και ανήσυχου ύπνου.

Οι μορφές έχουν σημασία. Η δισγλυκινική και η κιτρική μορφή απορροφώνται καλύτερα και είναι ηπιότερες για το στομάχι από το οξείδιο. Το μαγνήσιο λαμβάνεται συχνά το βράδυ, καθώς βοηθά τη μυϊκή χαλάρωση. Αναλυτικά για τις μορφές, τις ελλείψεις και την επιλογή του σωστού σκευάσματος, δείτε τον οδηγό μας για το μαγνήσιο. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β λειτουργούν συμπληρωματικά: η Β6 συμμετέχει στη ρύθμιση της ορμονικής δραστηριότητας και στη σύνθεση νευροδιαβιβαστών, ενώ οι Β9 και Β12 στηρίζουν την ψυχολογική λειτουργία και μειώνουν την κόπωση. Δείτε επιλογές σε μαγνήσιο και, για τις ημέρες χαμηλής ενέργειας, σε ενέργεια & τόνωση.

Βότανα (βαλεριάνα, πασιφλόρα, ασβαγκάντα)

Τα βότανα χρησιμοποιούνται εδώ και αιώνες για την ένταση και τον ύπνο. Δεν δρουν όλα με τον ίδιο τρόπο ούτε στον ίδιο χρόνο.

Φυσικό δεν σημαίνει αυτόματα ακίνδυνο. Τα βότανα μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα, ιδίως ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά, αντιπηκτικά και φάρμακα του θυρεοειδούς. Αποφεύγονται στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό χωρίς ιατρική έγκριση. Ρωτήστε πάντα τον φαρμακοποιό σας πριν τα συνδυάσετε με αγωγή που ήδη λαμβάνετε.

Συνήθειες χαλάρωσης & sleep hygiene

Κανένα συμπλήρωμα δεν αντισταθμίζει μια κακή σχέση με τον ύπνο. Η υγιεινή του ύπνου δεν είναι λίστα κανόνων για τέλειες βραδιές, αλλά σταθερά σήματα που μαθαίνουν τον οργανισμό πότε να κλείνει.

Αν δεν σας πάρει ο ύπνος μέσα σε 20 λεπτά, σηκωθείτε και κάντε κάτι ήρεμο με χαμηλό φως μέχρι να νυστάξετε. Η παραμονή στο κρεβάτι με ένταση συνδέει το κρεβάτι με την αγρύπνια.

Διατροφή & καφεΐνη

Η καφεΐνη έχει χρόνο ημιζωής περίπου πέντε ώρες, που σημαίνει ότι ένας απογευματινός καφές στις 17:00 έχει ακόμη ενεργό το μισό του φορτίο γύρω στις 22:00. Αν δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, το πιο απλό πείραμα είναι να μεταφέρετε τον τελευταίο καφέ πριν τις 14:00 για δύο εβδομάδες. Θυμηθείτε ότι καφεΐνη υπάρχει και στο τσάι, στα αναψυκτικά τύπου cola, στα ενεργειακά ποτά και στη σοκολάτα.

Το αλκοόλ φέρνει υπνηλία αλλά κατακερματίζει το δεύτερο μισό της νύχτας και καταστέλλει τον ύπνο REM, γι’ αυτό η νύχτα μοιάζει μη αναζωογονητική. Αποφύγετε επίσης το βαρύ δείπνο κοντά στην κατάκλιση. Βοηθούν αντίθετα ένα ελαφρύ βραδινό δύο με τρεις ώρες πριν και τροφές με τρυπτοφάνη, όπως γαλακτοκομικά, αυγά, ξηροί καρποί και μπανάνα. Βοηθούν επίσης η επαρκής πρωτεΐνη μέσα στην ημέρα και τα σταθερά γεύματα, που αποτρέπουν τις απότομες πτώσεις του σακχάρου. Αυτές μοιάζουν πολύ με άγχος.

Πότε ζητάμε βοήθεια ειδικού

Τα συμπληρώματα και οι συνήθειες βοηθούν σε περιόδους πίεσης, δεν αντικαθιστούν όμως την αξιολόγηση από ειδικό. Απευθυνθείτε σε γιατρό ή ψυχολόγο όταν το άγχος είναι καθημερινό και δυσανάλογο, ή όταν δυσκολεύει τη δουλειά, τις σχέσεις και τη διάθεσή σας. Το ίδιο ισχύει αν εμφανιστούν κρίσεις πανικού, επίμονες ταχυπαλμίες ή έντονα σωματικά συμπτώματα, και αν η αϋπνία διαρκεί περισσότερο από τρεις εβδομάδες.

Χρειάζεται επίσης εκτίμηση αν συνυπάρχει έντονη πτώση της διάθεσης, αν καταφεύγετε σε αλκοόλ για να κοιμηθείτε ή αν λαμβάνετε ήδη φαρμακευτική αγωγή και σκέφτεστε να προσθέσετε βότανα ή μελατονίνη. Η επίμονη αϋπνία μπορεί να κρύβει άπνοια ύπνου, σιδηροπενία, διαταραχή του θυρεοειδούς ή άλλη υποκείμενη αιτία που εντοπίζεται με απλό έλεγχο. Η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι αδυναμία, είναι ο συντομότερος δρόμος για να σπάσει ο κύκλος.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Τι είναι η εποχική τριχόπτωση

Κάθε τρίχα ακολουθεί έναν κύκλο ζωής με τρεις φάσεις. Στη φάση αναγενούς αναπτύσσεται ενεργά και διαρκεί από δύο έως έξι χρόνια. Ακολουθεί η σύντομη μεταβατική φάση, και τέλος η φάση τελογενούς, όπου η τρίχα σταματά να μεγαλώνει, μένει στη θέση της για δύο με τρεις μήνες και μετά πέφτει, δίνοντας τη θέση της σε μια νέα.

Σε κάθε δεδομένη στιγμή, περίπου το 85-90% των τριχών βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και ένα 10-15% σε φάση πτώσης. Η εποχική ή τελογενής τριχόπτωση εμφανίζεται όταν ένα ασυνήθιστα μεγάλο ποσοστό τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στη φάση πτώσης. Το αποτέλεσμα είναι διάχυτη αραίωση σε όλο το τριχωτό, όχι τοπικές φαλάκρες, και συνήθως αποκαθίσταται μόνη της μέσα σε τρεις με έξι μήνες.

Γιατί εντείνεται το φθινόπωρο

Το φαινόμενο έχει βιολογική εξήγηση. Το καλοκαίρι, ο οργανισμός διατηρεί περισσότερες τρίχες σε φάση ανάπτυξης, ως ένα είδος φυσικής προστασίας του κεφαλιού από την ηλιακή ακτινοβολία. Με τη μείωση των ωρών φωτός τον Σεπτέμβριο, αυτές οι τρίχες περνούν μαζικά στη φάση τελογενούς και πέφτουν λίγες εβδομάδες αργότερα.

Σε αυτά προστίθενται συχνά και αίτια που δεν σχετίζονται με την εποχή: σιδηροπενία, διαταραχές του θυρεοειδούς, αυστηρές δίαιτες, λοχεία, εμπύρετη νόσος ή έντονο ψυχολογικό φορτίο. Η τελογενής τριχόπτωση εμφανίζεται τυπικά δύο έως τρεις μήνες μετά το γεγονός που την πυροδότησε, γι’ αυτό η αιτία συχνά δεν είναι προφανής.

Φυσιολογική vs παθολογική τριχόπτωση

Είναι απολύτως φυσιολογικό να χάνουμε 50 έως 100 τρίχες την ημέρα. Στις περιόδους εποχικής πτώσης ο αριθμός αυτός μπορεί να διπλασιαστεί προσωρινά, χωρίς αυτό να σημαίνει πρόβλημα. Η διαφορά βρίσκεται στο μοτίβο και στη διάρκεια.

Συμπληρώματα (βιοτίνη, ψευδάργυρος)

Τα συμπληρώματα για τα μαλλιά έχουν νόημα όταν υπάρχει πραγματική έλλειψη ή αυξημένη ανάγκη. Η βιοτίνη συμμετέχει στον σχηματισμό της κερατίνης, ο ψευδάργυρος στη λειτουργία του τριχοθυλακίου και στην επιδιόρθωση των ιστών, ενώ το αμινοξύ κυστίνη και η μεθειονίνη αποτελούν δομικά συστατικά της τρίχας.

Ο πιο συχνός και πιο υποτιμημένος ένοχος πίσω από μια επίμονη τριχόπτωση στις γυναίκες είναι ο χαμηλός σίδηρος και η χαμηλή φερριτίνη. Συχνά εμπλέκονται επίσης η βιταμίνη D και ο θυρεοειδής. Επειδή αυτά δεν διαπιστώνονται με το μάτι, η αιματολογική εξέταση είναι πιο χρήσιμη από την τυφλή λήψη σκευασμάτων. Προσοχή ακόμη: οι υψηλές δόσεις βιοτίνης μπορούν να αλλοιώσουν αποτελέσματα εξετάσεων θυρεοειδούς και καρδιακών δεικτών, οπότε ενημερώστε το εργαστήριο. Δείτε επιλογές σε συμπληρώματα για την τριχόπτωση.

Διατροφή για υγιή μαλλιά

Η τρίχα είναι από τους πρώτους ιστούς που θυσιάζει ο οργανισμός όταν λείπουν θρεπτικά συστατικά, γιατί δεν είναι ζωτικής σημασίας. Γι’ αυτό, οι αυστηρές δίαιτες και οι απότομες απώλειες βάρους συνοδεύονται συχνά από αυξημένη πτώση δύο με τρεις μήνες αργότερα.

Βάση της διατροφής για υγιή μαλλιά είναι η επαρκής πρωτεΐνη, καθώς η τρίχα αποτελείται σχεδόν εξολοκλήρου από κερατίνη. Προσθέστε πηγές σιδήρου, όπως κόκκινο κρέας, όσπρια και πράσινα φυλλώδη λαχανικά, σε συνδυασμό με βιταμίνη C για καλύτερη απορρόφηση. Συμπληρώστε με ωμέγα-3 από λιπαρά ψάρια, ψευδάργυρο από ξηρούς καρπούς και σπόρους, και βιοτίνη από αυγά και αμύγδαλα. Τέλος, μην ξεχνάτε το νερό: η αφυδάτωση κάνει την τρίχα εύθραυστη και θαμπή.

Πότε επισκεπτόμαστε ειδικό

Η εποχική τριχόπτωση δεν χρειάζεται ιατρική παρέμβαση και υποχωρεί μόνη της. Απευθυνθείτε όμως σε δερματολόγο όταν η πτώση συνεχίζεται πέραν των έξι μηνών ή όταν υπάρχει ορατή αραίωση στην κορυφή και υποχώρηση της γραμμής των μαλλιών. Το ίδιο ισχύει αν εμφανιστούν τοπικά κενά, έντονη φαγούρα, ερυθρότητα, λέπια ή πληγές στο τριχωτό, ή αν η τριχόπτωση συνοδεύεται από κόπωση, ακανόνιστη περίοδο και μεταβολές βάρους.

Ο ειδικός θα ξεχωρίσει την τελογενή τριχόπτωση από την ανδρογενετική αλωπεκία, την γυροειδή αλωπεκία ή μια φλεγμονώδη πάθηση του τριχωτού, θα ζητήσει τις κατάλληλες εξετάσεις και θα προτείνει στοχευμένη αγωγή. Όσο νωρίτερα γίνει η εκτίμηση, τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση. Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη διάγνωση ή τη συμβουλή του γιατρού.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Γιατί τα παιδιά αρρωσταίνουν συχνά στο σχολείο

Το ανοσοποιητικό του παιδιού δεν είναι «αδύναμο», είναι ανώριμο. Χρειάζεται εκπαίδευση, και αυτή γίνεται με την έκθεση σε μικρόβια. Στη σχολική τάξη, δεκάδες παιδιά μοιράζονται τον ίδιο κλειστό χώρο, τα ίδια παιχνίδια και τις ίδιες επιφάνειες, ενώ η απόσταση μεταξύ τους είναι ελάχιστη.

Είναι απολύτως φυσιολογικό ένα παιδί προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας να περνά 6 έως 10 ιώσεις τον χρόνο, κυρίως τους κρύους μήνες. Οι περισσότερες είναι ήπιες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού που υποχωρούν μόνες τους. Στόχος μας δεν είναι να εξαφανίσουμε τις ιώσεις, αλλά να τις κάνουμε λιγότερες, ηπιότερες και συντομότερες, στηρίζοντας τον οργανισμό εκεί όπου πραγματικά έχει ανάγκη.

Ο ρόλος της διατροφής

Καμία βιταμίνη σε χάπι δεν αντικαθιστά ένα καλά δομημένο πιάτο. Η ποικιλία είναι το κλειδί: φρούτα και λαχανικά σε διαφορετικά χρώματα, επαρκής πρωτεΐνη, όσπρια, ξηροί καρποί, ψάρι δύο φορές την εβδομάδα και γαλακτοκομικά για ασβέστιο.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν ο ψευδάργυρος, ο σίδηρος και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που συμμετέχουν ενεργά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Αντίθετα, η υπερκατανάλωση ζάχαρης και εξαιρετικά επεξεργασμένων τροφίμων εκτοπίζει θρεπτικά συστατικά από το πιάτο. Ένα πρωινό με πρωτεΐνη και σύνθετους υδατάνθρακες, αντί για γλυκό δημητριακό, αλλάζει σημαντικά την ενέργεια και τη συγκέντρωση μέσα στην ημέρα.

Βιταμίνες C & D για παιδιά

Η βιταμίνη C είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό και στηρίζει τη λειτουργία των κυττάρων του ανοσοποιητικού. Δεν αποτρέπει το κρυολόγημα, μπορεί όμως να μειώσει ελαφρά τη διάρκειά του. Καλύπτεται εύκολα από τη διατροφή: ένα πορτοκάλι, λίγο ακτινίδιο, πιπεριά ή μπρόκολο αρκούν για την ημερήσια ανάγκη ενός παιδιού.

Η βιταμίνη D είναι διαφορετική περίπτωση. Παράγεται κυρίως στο δέρμα με την έκθεση στον ήλιο και, από τον Οκτώβριο ως τον Απρίλιο, η ηλιακή ακτινοβολία στην Ελλάδα δεν επαρκεί πάντα. Τα επίπεδά της συνδέονται άμεσα με την άμυνα του οργανισμού στις αναπνευστικές λοιμώξεις, γι’ αυτό και η συμπλήρωσή της τους χειμερινούς μήνες συζητείται συχνά με τον παιδίατρο. Η δοσολογία εξαρτάται από την ηλικία και το βάρος και δεν πρέπει να καθορίζεται αυθαίρετα.

Προβιοτικά & εντερική υγεία

Μεγάλο μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος βρίσκεται στο έντερο. Η ισορροπία της εντερικής μικροχλωρίδας επηρεάζει άμεσα την άμυνα του οργανισμού, και εδώ τα προβιοτικά έχουν τον ρόλο τους.

Τα παιδικά προβιοτικά κυκλοφορούν σε φακελάκια, σταγόνες και μασώμενες μορφές. Η επιλογή στελέχους και δοσολογίας γίνεται καλύτερα με τη σύσταση του παιδιάτρου ή του φαρμακοποιού, ανάλογα με τον λόγο χορήγησης.

Ύπνος, κίνηση & υγιεινή

Οι καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν την άμυνα του οργανισμού περισσότερο από οποιοδήποτε συμπλήρωμα. Ο ύπνος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας: κατά τη διάρκειά του παράγονται ουσίες που ρυθμίζουν την ανοσολογική απόκριση. Ένα παιδί σχολικής ηλικίας χρειάζεται 9 έως 11 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ.

Χρήσιμο είναι επίσης να μάθει το παιδί να καλύπτει το στόμα με τον αγκώνα όταν φτερνίζεται και να μην μοιράζεται παγούρι ή σνακ με τους συμμαθητές του. Δείτε ό,τι χρειάζεται η καθημερινότητά του σε παιδική φροντίδα.

Πότε συμβουλευόμαστε παιδίατρο

Οι συχνές, ήπιες ιώσεις σε ένα παιδί που αναπτύσσεται φυσιολογικά και ανακάμπτει γρήγορα δεν είναι λόγος ανησυχίας. Υπάρχουν όμως σημάδια που χρειάζονται ιατρική εκτίμηση. Πυρετός που επιμένει πάνω από τρεις ημέρες, δυσκολία στην αναπνοή, έντονη καταβολή ή άρνηση λήψης υγρών. Επίσης, επαναλαμβανόμενες βακτηριακές λοιμώξεις, καθυστέρηση στην ανάπτυξη ή στο βάρος, και ιώσεις που αργούν πολύ να υποχωρήσουν.

Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα σε παιδί, ιδίως βιταμίνη D, σίδηρο ή ψευδάργυρο, συζητήστε το με τον παιδίατρο. Η δοσολογία εξαρτάται από την ηλικία, το βάρος και τα εργαστηριακά ευρήματα, ενώ η αυθαίρετη χορήγηση μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη. Δείτε επιλογές σε συμπληρώματα για το ανοσοποιητικό. Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη διάγνωση ή τη συμβουλή του γιατρού.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Πώς μεταδίδονται οι ψείρες στο σχολείο

Η ψείρα της κεφαλής δεν πετά και δεν πηδά. Μεταδίδεται σχεδόν αποκλειστικά με την άμεση επαφή κεφαλής με κεφαλή, κάτι που συμβαίνει δεκάδες φορές την ημέρα σε ένα σχολείο: στο διάλειμμα, στα παιχνίδια, στη selfie με τους φίλους, στο θρανίο. Γι’ αυτό οι μεγαλύτερες εξάρσεις εμφανίζονται λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

Δευτερευόντως, η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω κοινών αντικειμένων που έρχονται σε επαφή με τα μαλλιά: χτένες, βούρτσες, καπέλα, κασκόλ, κράνη, λαστιχάκια, μαξιλάρια και πετσέτες. Καλό είναι να ξεκαθαρίσουμε ένα μύθο: οι ψείρες δεν σχετίζονται με την καθαριότητα. Ένα παιδί με άψογη υγιεινή μπορεί να κολλήσει εξίσου εύκολα, και τα μακριά μαλλιά απλώς αυξάνουν την πιθανότητα επαφής, δεν είναι αιτία.

Πώς αναγνωρίζουμε ψείρες & κόνιδες

Το πρώτο σημάδι είναι συνήθως ο επίμονος κνησμός, ιδίως πίσω από τα αυτιά και στον αυχένα, όπου η θερμοκρασία είναι υψηλότερη. Μπορεί όμως να αργήσει να εμφανιστεί, γι’ αυτό ο οπτικός έλεγχος είναι πιο αξιόπιστος από το να περιμένουμε το ξύσιμο.

Πρακτικός κανόνας: αν το λευκό σωματίδιο μετακινείται εύκολα με τα δάχτυλα, πιθανότατα είναι πιτυρίδα ή υπόλειμμα προϊόντος. Αν είναι κολλημένο και χρειάζεται νύχι ή χτένα για να φύγει, πρόκειται για κόνιδα. Κόνιδες που βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη από ένα εκατοστό από το τριχωτό είναι συνήθως παλιές ή άδειες.

Σωστή εφαρμογή & χτένισμα

Η αποτυχία μιας αγωγής οφείλεται σχεδόν πάντα στην εφαρμογή, όχι στο προϊόν. Οι τρεις πιο συχνές αιτίες είναι η μικρή ποσότητα, ο μικρός χρόνος παραμονής και η παράλειψη της δεύτερης εφαρμογής. Τα σκευάσματα με διμεθικόνη σκοτώνουν τις ψείρες, αλλά δεν εξουδετερώνουν πάντα όλα τα αυγά. Επειδή η κόνιδα εκκολάπτεται σε 7 έως 10 ημέρες, η επανάληψη της αγωγής είναι απαραίτητη για να μην ξεκινήσει νέος κύκλος.

Καθαρισμός σπιτιού & ρούχων

Η ψείρα δεν επιβιώνει μακριά από το ανθρώπινο τριχωτό πάνω από ένα με δύο εικοσιτετράωρα, οπότε δεν χρειάζεται γενική απολύμανση του σπιτιού. Αρκούν στοχευμένες κινήσεις για ό,τι ήρθε σε επαφή με το κεφάλι τις τελευταίες 48 ώρες.

Πλύνετε σεντόνια, μαξιλαροθήκες, πετσέτες, καπέλα και κασκόλ στους 60°C ή στεγνώστε τα σε υψηλή θερμοκρασία για 20 λεπτά. Ό,τι δεν πλένεται, κλείστε το σε αεροστεγή σακούλα για δύο εβδομάδες. Βουρτσάκια, χτένες και λαστιχάκια μουλιάζουν σε πολύ ζεστό νερό για 10 λεπτά. Τέλος, περάστε ηλεκτρική σκούπα σε στρώματα, καναπέδες και καθίσματα αυτοκινήτου. Για ό,τι άλλο χρειαστείτε στο ντουλάπι του σπιτιού, δείτε τις πρώτες βοήθειες φαρμακείου.

Πρόληψη & προστασία

Η πιο αποτελεσματική πρόληψη είναι ο τακτικός έλεγχος: μία φορά την εβδομάδα, με ψειρόκτενο σε βρεγμένα μαλλιά και λίγο μαλακτικό για να γλιστράει. Πέντε λεπτά αρκούν για να εντοπιστεί ένα κρούσμα πριν προλάβει να εξαπλωθεί.

Όταν υπάρχει κρούσμα στην τάξη, τα απωθητικά σπρέι και οι λοσιόν πρόληψης εφαρμόζονται καθημερινά το πρωί. Βοηθά επίσης να δένετε τα μακριά μαλλιά σε κότσο ή πλεξούδα και να μαθαίνετε στο παιδί να μην ανταλλάσσει καπέλα, χτένες και λαστιχάκια. Ενημερώστε πάντα το σχολείο και τους γονείς των στενών φίλων, ώστε να γίνει έλεγχος ταυτόχρονα σε όλους. Δείτε περισσότερα σε παιδική φροντίδα και, για τα μικρότερα αδέλφια, σε φροντίδα μωρού.

Συχνά λάθη γονέων

Τα περισσότερα «ανθεκτικά» κρούσματα δεν οφείλονται σε ανθεκτικές ψείρες, αλλά σε λάθη χειρισμού που επαναλαμβάνονται.

Ένα ακόμη λάθος είναι η απόκρυψη του κρούσματος από ντροπή. Οι ψείρες δεν μεταδίδουν ασθένειες και δεν αποτελούν ένδειξη αμέλειας. Όσο πιο γρήγορα ενημερωθεί το περιβάλλον, τόσο πιο σύντομα κλείνει ο κύκλος για όλους.

Ρωτήστε τον φαρμακοποιό μας

Διαφορά ξηροδερμίας & ατοπικής δερματίτιδας

Αν και συχνά μπερδεύονται, δεν είναι το ίδιο. Η ξηροδερμία περιγράφει απλώς το ξηρό δέρμα: μια κατάσταση όπου η επιδερμίδα χάνει υγρασία και λιπίδια, τραβά, ξεφλουδίζει και γίνεται τραχιά. Είναι πολύ κοινή και συχνά εποχιακή ή περιστασιακή.

Η ατοπική δερματίτιδα είναι κάτι περισσότερο: μια χρόνια, υποτροπιάζουσα φλεγμονώδης πάθηση με έντονη ξηρότητα, επίμονο κνησμό, κοκκινίλες και περιόδους έξαρσης. Αποτελεί την πιο συχνή μορφή εκζέματος και εμφανίζεται συχνά από την παιδική ηλικία. Με απλά λόγια, κάθε ατοπικό δέρμα είναι ξηρό, αλλά δεν είναι κάθε ξηρό δέρμα ατοπικό. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, η βάση της φροντίδας είναι κοινή.

Αιτίες & εκλυτικοί παράγοντες

Στον πυρήνα βρίσκεται ένας εξασθενημένος δερματικός φραγμός, που αφήνει την υγρασία να διαφεύγει και τα ερεθιστικά να εισχωρούν. Ρόλο παίζουν η γενετική προδιάθεση, η ατοπία στην οικογένεια και η μειωμένη παραγωγή λιπιδίων και κεραμιδίων.

Ήπιος καθαρισμός χωρίς σαπούνι

Ο καθαρισμός είναι το πρώτο, κρίσιμο βήμα, γιατί τα λάθος προϊόντα μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση. Αποφύγετε τα κλασικά αλκαλικά σαπούνια, που αφαιρούν τα φυσικά λιπίδια και διαταράσσουν το pH. Προτιμήστε ήπια συνδετικά καθαρισμού χωρίς σαπούνι, ειδικά για ξηρό και ατοπικό δέρμα, χωρίς άρωμα.

Κάντε σύντομο ντους ή μπάνιο με χλιαρό, όχι καυτό νερό, και σκουπιστείτε απαλά ταμποναριστά, χωρίς τρίψιμο. Ιδανικά, εφαρμόστε το εμολλιεντικό μέσα στα πρώτα λεπτά μετά το μπάνιο, όσο το δέρμα είναι ακόμη ελαφρώς νωπό, για να κλειδώσετε την υγρασία. Δείτε επιλογές σε αφρόλουτρα & σαπούνια σώματος.

Εμολλιεντικά & επανόρθωση φραγμού

Τα εμολλιεντικά είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της φροντίδας. Πρόκειται για ενυδατικές κρέμες και γαλακτώματα που μαλακώνουν το δέρμα, αναπληρώνουν τα λιπίδια και επανορθώνουν τον δερματικό φραγμό, ώστε να συγκρατείται η υγρασία και να μειώνεται ο κνησμός. Αναζητήστε συστατικά όπως κεραμίδια, γλυκερίνη, πανθενόλη και βούτυρο καριτέ.

Το μυστικό είναι η συνέπεια και η ποσότητα: εφαρμόστε γενναιόδωρα, τουλάχιστον μία με δύο φορές την ημέρα, και πιο συχνά στις περιόδους έξαρσης. Στο ατοπικό δέρμα, η καθημερινή ενυδάτωση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά η βάση που κρατά το δέρμα σε ισορροπία. Δείτε επιλογές σε γαλακτώματα σώματος και προϊόντα για ξηρό & ατοπικό δέρμα.

Συστατικά κατά του κνησμού

Ο κνησμός είναι το πιο ενοχλητικό σύμπτωμα και το ξύσιμο επιδεινώνει τον φαύλο κύκλο, τραυματίζοντας το δέρμα. Καταπραϋντικά συστατικά όπως η νιασιναμίδη, τα κεραμίδια, η βρώμη (avena), το πανθενόλη και τα προϊόντα με χαλκό-ψευδάργυρο βοηθούν να ηρεμήσει το δέρμα και να μειωθεί η φαγούρα.

Βοηθούν επίσης πρακτικά μέτρα: κρατήστε κοντά τα νύχια, φορέστε βαμβακερά, δροσερά ρούχα, αποφύγετε την υπερθέρμανση και την έντονη εφίδρωση, και χρησιμοποιήστε δροσερές κομπρέσες σε σημεία με έντονο κνησμό. Δείτε και έλαια & άλατα για επιπλέον θρέψη του πολύ ξηρού δέρματος.

Ρουτίνα για ενήλικες & παιδιά

Η καλή φροντίδα είναι απλή αλλά σταθερή. Για τους ενήλικες: ήπιος καθαρισμός χωρίς σαπούνι, χλιαρό νερό, γενναιόδωρη εφαρμογή εμολλιεντικού αμέσως μετά το μπάνιο και επανάληψη μέσα στην ημέρα όποτε το δέρμα τραβά. Αποφύγετε αρώματα και σκληρά προϊόντα, και προσαρμόστε την ενυδάτωση στην εποχή.

Για τα μωρά και τα παιδιά, το δέρμα είναι πιο λεπτό και ευαίσθητο, οπότε χρειάζονται ήπιες, ειδικά σχεδιασμένες φόρμουλες χωρίς άρωμα και τακτική ενυδάτωση. Δείτε ειδικά έλαια & προϊόντα φροντίδας για μωρά. Σε επίμονη ή έντονη ατοπική δερματίτιδα στα παιδιά, ζητήστε την καθοδήγηση του παιδιάτρου ή του δερματολόγου.

Πότε χρειάζεται δερματολόγος

Η καθημερινή φροντίδα διαχειρίζεται τις περισσότερες περιπτώσεις ξηρού και ατοπικού δέρματος, αλλά κάποιες φορές χρειάζεται ειδικός. Απευθυνθείτε σε δερματολόγο όταν η ξηρότητα και ο κνησμός επιμένουν παρά τη σωστή φροντίδα, όταν υπάρχουν έντονες εξάρσεις, πληγές ή σημάδια μόλυνσης, ή όταν το πρόβλημα επηρεάζει τον ύπνο και την καθημερινότητα.

Ο ειδικός μπορεί να προτείνει στοχευμένη αγωγή, από τοπικά φάρμακα έως άλλες θεραπείες, προσαρμοσμένη στη σοβαρότητα. Για τα βρέφη με επίμονη ατοπική δερματίτιδα, η ιατρική καθοδήγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη διάγνωση ή τη συμβουλή του γιατρού.